Co zrobić, żeby nasz wybór był właściwy? I co to znaczy, że jest właściwy? Jakie są kryteria słusznego wyboru? Często przekonujemy się o tym dopiero wtedy, gdy znamy już jego konsekwencje, czyli zbyt późno. Jednak sprawa nie jest taka beznadziejna. Istnieją wskazówki, które pomagają nam podejmować właściwe decyzje. Najlepiej zacząć od realizacji prostego postulatu: dobrze poznaj siebie i otaczającą rzeczywistość.

Lista nr 1 „Lubię to i jestem w tym dobry”
Proponuję żebyś odpowiedział sobie na następujące pytania:
Z czego do tej pory byłem dobry?
Czego lubię się uczyć?
Jakie przedmioty łatwo „wchodzą” mi do głowy?
Jakie są moje zainteresowania pozaszkolne i czy łączą się z tym, czego lubię się uczyć?
Na te pytania stosunkowo łatwo jest odpowiedzieć. Dotyczą bliskiej przeszłości i teraźniejszości. Możesz odpowiedzieć na nie poprzez obserwacje własnego zachowania, mogą w tym pomóc Twoi bliscy. Spróbuj wypisać te przedmioty, które lubisz, które łączą się z twoimi zainteresowaniami, a ich nauka nie sprawia ci większych trudności.

Lista nr 2 „Moje marzenia”
A teraz kolejna „porcja” pytań:
O jakich studiach marzę?
W jakim zawodzie chciałbym pracować”
Co chciałbym robić w życiu?
Te pytania są już trudniejsze, wymagają głębszego namysłu, zastanowienia się nad swoimi pragnieniami, marzeniami. Są to pytania, w które wymagają myślenia o swojej przyszłości bardziej odległej niż ta, która będzie za rok czy dwa. Proponuję, żebyś najpierw wypisał wszystkie swoje marzenia. Poświęć na to jakieś popołudnie, wybierz się na spacer lub po prostu znajdź sobie jakieś miejsce, w którym będziesz mógł swobodnie oddać się przemyśleniom.

Lista nr 3 „To co w życiu ważne”
Z marzeniami często łączy się nasze wyobrażenie o sobie samym, o tym, jacy jesteśmy i jacy chcielibyśmy być. Zastanów się, jakim jesteś człowiekiem i co jest dla ciebie ważne. Obok twoich marzeń wypisz także wartości, które wyznajesz, od tych najważniejszych do tych najmniej ważnych.

Przyjrzyj się listom nr 2 i 3. Jaki obraz się z nich wyłania? Czy wszystkie jego elementy są twojego autorstwa? Zastanów się, na ile to, co wymieniłeś, naprawdę wynika z twoich pragnień i marzeń, a na ile jest pomysłem twoich rodziców, rodzeństwa i innych ważnych dla ciebie osób. Nie namawiam ciebie do tego, żebyś w podejmowaniu ważnych decyzji nie brał ich zdania pod uwagę. Rozmowy z bliskimi mogą pomóc spojrzeć na pewne sprawy z innej perspektywy, a rady osób doświadczonych bywają często nieocenione. Miej jednak zawsze świadomość tego, co w tobie należy do ciebie, a co jest jedynie wyobrażeniem oczekiwań innych. Autorem i głównym bohaterem twojego życia jesteś ty sam.

Lista nr 4 „Co konkretnego z tego wynika?”
Zastanów się teraz, jakie zawody, jakie ścieżki kariery byłyby zgodne z obrazem jaki stworzyłeś na podstawie list nr 2 i 3

Porównaj z listą przedmiotów, którą ułożyłeś wcześniej, czyli z lista nr 1. Czy pomogą ci dostać się na te studia, które doprowadzą cię do wymarzonej profesji? Jeśli widzisz, że te listy do siebie nie przystają, zastanów się, co możesz zmienić. Czy może jednak skupić się na tym, w czym jesteś dobry i dobrać kierunek studiów? A może nie chcesz rezygnować ze swoich marzeń? Jeśli masz w sobie dużo zapału, jesteś zdeterminowany i wytrwały, to możesz walczyć ze swoimi ograniczeniami i osiągnąć swój cel.

Na tym jednak poznawanie siebie nie kończy się. Oprócz tego, że odpowiesz sobie na pytania, w czym jesteś dobry i kim chcesz być w życiu; powinieneś jeszcze zastanowić się, czy masz odpowiednie predyspozycje do wybranego przez siebie zawodu. Wykonywanie różnych profesji wymaga odmiennych cech osobowości, stylów poznawczych (Zobacz: Jak się uczyć?), umiejętności interpersonalnych. W niektórych zawodach wymagana jest większa dokładność i systematyczność, w innych nie poradzisz sobie bez odporności na stres i asertywności. Będziemy o tym pisać w kolejnych odsłonach naszego działu. Naszym celem jest pomóc ci w rozpoznaniu i rozwijaniu cech i umiejętności, które są niezbędne w wykonywaniu określonych zawodów. Podpowiemy też, jak poznawać rzeczywistość, w której przyjdzie wam studiować i pracować. Nie można zapominać przecież o twardych prawach rynku i ciągle zmieniającym się otoczeniu. Jak mądrze stawiać temu czoła i jak mądrze akceptować pewne ograniczenia? Na to pytanie również będziemy chciały odpowiedzieć. Zachęcamy do tego abyś podzielił się swoimi przemyśleniami. Możesz też proponować tematy, które szczególnie cię interesują i pomogą odpowiedzieć na nurtujące cię pytania.